Voorbeelden persoonlijke omgeving

Henk · 63 · accountant, vader van drie

“Als het zover is, moeten mijn kinderen niets hoeven uitzoeken.”

Henk is van de lijstjes. Veertig jaar als accountant heeft hem geleerd dat chaos bijna altijd voortkomt uit slechte voorbereiding. Toen zijn vrouw vorig jaar een maand ziek was en hij merkte dat hij niet wist waar ze haar verzekeringspapieren bewaarde, wist hij genoeg. Hij ging zitten, en legde zijn eigen zaken vast. Volledig.

Zijn motief is simpel: zijn vrouw en kinderen moeten straks kunnen rouwen, niet administreren. Hij werkte zijn persoonlijke omgeving in drie weekenden af. Grondig, zoals hij alles doet.

“Ik weet dat het niet romantisch is, zo’n lijst. Maar het is mijn manier van liefhebben. Ze hoeven straks alleen maar te huilen, niet te puzzelen.”

Marieke · 51 · interieurarchitect

“Ik kies mijn leven lang al precies wat wel en niet. Dit wordt niet anders.”

Marieke heeft een scherp oog. In haar werk kiest ze elke tint, elke stof, elke lichtinval met zorg. Die precisie is wie ze is. De gedachte dat iemand straks op het laatste moment een standaardrouwkaart zou bestellen of “Time to Say Goodbye” zou draaien, is voor haar ondraaglijk. Dus legt ze het vast, exact zoals zij het wil.

Haar motief is geen ontzorgen, maar regie. Ze wil dat haar afscheid klopt met de manier waarop ze geleefd heeft. Tot en met het lettertype op de kaart.

“Sommigen vinden het overdreven. Ik vind het logisch. Ik heb mijn hele huis zelf ingericht. Waarom zou dit anders zijn?”

Gerrit · 58 · installatietechnicus

“Ceremonie boeit me weinig. Zorgen dat het op papier klopt, dat wel.”

Gerrit houdt niet van bespiegelingen. Hij woont al twintig jaar samen zonder getrouwd te zijn, werkt vier dagen per week, en zegt zelf: “Wat ze doen op die dag, zoeken ze maar uit. Ik ben er toch niet meer.” Waar hij wel wakker van ligt, is de puinhoop die zijn partner Hennie straks zou aantreffen zonder zijn hulp.

Drie bankrekeningen, twee hypotheken op het bedrijfspand, een oude pensioenregeling bij PMT, en een garage vol spullen. Hij legde alles vast, zuiver praktisch. De Wensenkluis bleef kort. De Wegwijzer werd dik.

“Ik ga geen gedichten kiezen. Dat laat ik aan haar. Maar een map met alle polissen, rekeningen en wachtwoorden, dát kan ik wel.”

Sanne · 47 · theatermaker

“Een afscheid dat bij mij past, bouw je niet in zes werkdagen.”

Sanne maakt al twintig jaar voorstellingen. Licht, beweging, geluid, alles is bij haar een samenhangend geheel. Toen een collega vorig jaar overleed, zag ze hoe de uitvaart in haast tot stand kwam: zes werkdagen, volgens de Wet op de lijkbezorging. Mooi, maar generiek. Ze dacht: als ik iets bijzonders wil, moet ik het nu al bedenken. Anders staan mijn geliefden straks met de handen in het haar.

Haar afscheid wordt een voorstelling. Geen grote productie, wel een zorgvuldig opgebouwde ceremonie. Ze schreef het regieschema zelf, met ruimte voor haar partner om dingen aan te vullen.

“Ik kan van mijn geliefden niet verwachten dat ze dit in een week bedenken. Dus doe ik het zelf, met alle tijd die ik heb.”

Lisa · 44 · verpleegkundige

“Bij mijn vader ging het zo standaard. Dat wil ik niet nog een keer meemaken.”

Twee jaar geleden overleed Lisa’s vader onverwacht. De uitvaartverzorger was vriendelijk en professioneel, maar alles ging volgens een vast stramien. Standaardkist, standaardmuziek, een algemene tekst van de voorganger die hem nooit had ontmoet. Lisa herkende haar vader er niet in terug. Pas achteraf, bij de koffie, kwamen de echte verhalen los. Toen was het voorbij.

Dat gevoel, die gemiste kans, bleef hangen. Ze wil niet dat haar eigen man en kinderen straks hetzelfde meemaken. Dus legt ze het zelf vast. Niet grootschalig, wel persoonlijk. De dingen die haar eigen zijn.

“Toen mijn vader overleed, dacht ik pas achteraf: had ik maar geweten wat hij wilde. Nu weet mijn gezin dat van mij wel.”

Jeroen · 52 · projectmanager IT, partner van Marlies

“Voor mezelf hoeft het niet. Voor haar wel.”

Jeroen ziet de hele exercitie niet zitten. Hij is gezond, voelt zich vijftig en blakend, en heeft weinig behoefte om na te denken over wat er na zijn dood moet gebeuren. Dat is iets voor later, en later komt wel.

Maar Marlies denkt daar anders over. Zij wil niet straks onder tijdsdruk keuzes moeten maken over bankzaken die ze nooit heeft bijgehouden. Ze vroeg het drie keer, voorzichtig, over een half jaar verspreid. Uiteindelijk ging Jeroen op een zondagmiddag zitten. Niet voor zichzelf, voor haar rust. Zijn Wensenkluis bleef kort. De Wegwijzer maakte hij wel compleet, want daar heeft zij straks baat bij.

“Ik snap nog steeds niet helemaal waarom zij dit zo belangrijk vindt. Maar ik snap wel dát zij het belangrijk vindt. Dat is genoeg.”