Sociale media en digitale nalatenschap: wat gebeurt er met je online leven

De meeste mensen hebben meer online accounts dan ze denken. E-mail, sociale media, streamingdiensten, cloudopslag, webwinkels, forums, samen vormen ze een digitale voetafdruk die na je overlijden blijft bestaan. Voor nabestaanden kan dat zowel troostend als overweldigend zijn. Troostend, omdat foto’s en berichten herinneringen bewaren. Overweldigend, omdat niemand weet waar te beginnen.

Wat valt er onder je digitale nalatenschap

Je digitale nalatenschap is alles wat je online achterlaat. Dat is meer dan je misschien denkt:

• Sociale media: Facebook, Instagram, LinkedIn, X, TikTok
• E-mailaccounts: Gmail, Outlook, andere aanbieders
• Cloudopslag: Google Drive, iCloud, Dropbox, OneDrive
• Foto’s: Google Foto’s, iCloud Foto’s, Amazon Photos
• Digitale abonnementen: Netflix, Spotify, Disney+, krantenapps
• Webwinkels: bol.com, Amazon, Coolblue (met opgeslagen betaalgegevens)
• Overheidsportalen: DigiD, MijnOverheid, Belastingdienst
• Overig: gaming accounts, cryptocurrency, domeinnamen, websites

Elk van deze accounts heeft eigen regels voor wat er na overlijden mee gebeurt. Sommige kun je nu al voorbereiden. Andere moeten nabestaanden later afhandelen, maar dan helpt het enorm als ze weten wat er is.

Facebook en Instagram: memorialiseren of verwijderen

Facebook biedt twee opties na overlijden: het account omzetten naar een herdenkingsstatus (memorialiseren) of het volledig verwijderen. Bij een herdenkingsaccount verschijnt ‘In herinnering aan’ voor de naam, en vrienden kunnen herinneringen blijven delen op het profiel.

Je kunt nu al een nalatenschap-contact aanwijzen in je Facebook-instellingen. Die persoon kan na je overlijden je profiel beheren: een vastgezet bericht plaatsen, profielfoto aanpassen en bepalen wie kan posten. Het is een kleine instelling die een groot verschil maakt.

Instagram volgt grotendeels dezelfde regels als Facebook (beide zijn van Meta). Nabestaanden kunnen via een online formulier verzoeken om het account te memorialiseren of te verwijderen.

LinkedIn, X en TikTok

LinkedIn biedt een procedure om het profiel van een overleden persoon te verwijderen. Nabestaanden moeten via een online formulier een verzoek indienen, met bewijs van overlijden. Het profiel wordt dan offline gehaald. LinkedIn biedt geen gedenkfunctie.

X (Twitter) biedt de mogelijkheid om een account te deactiveren na overlijden. Nabestaanden moeten contact opnemen met de klantenservice en een overlijdensakte aanleveren. Het account wordt dan verwijderd.

TikTok heeft nog geen formele nabestaandenprocedure. In de praktijk moeten nabestaanden contact opnemen via het helpcenter. Het proces is minder gestandaardiseerd dan bij Facebook of LinkedIn, een reden te meer om je wensen vooraf vast te leggen.

Cloud, foto’s en bestanden

Veel mensen bewaren foto’s, documenten en persoonlijke bestanden in de cloud: Google Drive, iCloud, Dropbox of OneDrive. Na overlijden blijven deze bestanden bestaan zolang het account actief is, maar zonder toegang zijn ze onbereikbaar voor nabestaanden.

Google en Apple bieden ingebouwde functies om nabestaanden toegang te geven (Inactive Account Manager en Digital Legacy). Maar bij andere diensten zoals Dropbox of OneDrive is het lastiger en moet je via juridische procedures toegang aanvragen.

Het eenvoudigste is om nu vast te leggen welke clouddiensten je gebruikt en hoe je nabestaanden erbij kunnen. In de Wegwijzer kun je dit per dienst noteren.

Digitale abonnementen opzeggen

Netflix, Spotify, Disney+, krantenapps, software-abonnementen, de maandelijkse kosten lopen door totdat iemand ze opzegt. Voor nabestaanden is het een zoektocht: welke abonnementen lopen er, op welk e-mailadres, via welke betaalmethode?

Een overzicht van je lopende abonnementen bespaart je nabestaanden niet alleen geld, maar ook stress. Check je bankafschriften op terugkerende bedragen en noteer welke diensten je gebruikt. Je hoeft niet elk detail te weten, de naam van de dienst en het e-mailadres waarmee je je hebt aangemeld is vaak al genoeg.

Wat je nu alvast kunt instellen

Je hoeft niet te wachten tot het ‘nodig’ is. Er zijn een paar dingen die je nu in vijf minuten kunt regelen:

• Stel een nalatenschap-contact in op Facebook
• Activeer Google Inactive Account Manager
• Stel Apple Digital Legacy in via je Apple ID
• Noteer welke social media accounts je hebt en wat ermee moet gebeuren
• Maak een lijstje van je belangrijkste digitale abonnementen

Elk van deze stappen kost weinig tijd maar maakt een wereld van verschil voor je nabestaanden.

Noteer je wensen

Je digitale nalatenschap is persoonlijk. Sommige mensen willen dat alles wordt verwijderd. Anderen willen dat bepaalde foto’s of berichten bewaard blijven als herinnering. Er is geen goed of fout, maar het helpt als je nabestaanden weten wat jij wilt. In de Wegwijzer kun je per account aangeven wat er mee moet gebeuren, zodat je naasten niet hoeven te gokken.