Executeur benoemen: iemand die jouw zaken afhandelt

Het woord ‘executeur’ klinkt formeel, maar het idee erachter is eenvoudig: je wijst iemand aan die na je overlijden je nalatenschap afhandelt. Iemand die overzicht houdt, beslissingen neemt en ervoor zorgt dat alles goed wordt geregeld. Zonder executeur valt die taak op de schouders van je erfgenamen, die daar op dat moment misschien helemaal niet aan toe zijn.

Wat doet een executeur (en wat niet)

Een executeur beheert je nalatenschap. Dat betekent in de praktijk:

• Inventariseren van bezittingen en schulden
• Rekeningen en abonnementen opzeggen of afsluiten
• De uitvaart regelen (tenzij iemand anders dat doet)
• Contact onderhouden met notaris, bank en instanties
• De erfenis verdelen volgens het testament
• Belastingaangifte doen over het jaar van overlijden

Een executeur beslist niet zelf over de verdeling, dat staat in je testament. De executeur voert uit wat jij hebt vastgelegd. Vandaar de naam.

Het verschil met een contactpersoon voor de uitvaart

Soms worden de rollen door elkaar gehaald. De contactpersoon voor de uitvaart is degene die je wilt dat de uitvaartondernemer belt, iemand die betrokken is bij het organiseren van de ceremonie en het afscheid.

De executeur gaat over de zakelijke en financiële afwikkeling: de erfenis, de administratie, de juridische stappen. Dat kan dezelfde persoon zijn, maar dat hoeft niet. Sterker nog: het kan verstandig zijn om deze rollen te scheiden, zodat de last niet bij één persoon terechtkomt.

Wie kun je het beste kiezen

Een executeur moet iemand zijn die je vertrouwt en die in staat is om praktische zaken te regelen. Dat kan een familielid zijn, een goede vriend, of een professional (zoals een notaris of accountant).

Een paar overwegingen:

• Kies iemand die goed is in organiseren en administratie
• Kies bij voorkeur iemand die niet emotioneel te betrokken is, dat maakt het makkelijker om zakelijke beslissingen te nemen
• Overweeg een professional als de nalatenschap complex is (onderneming, meerdere woningen, internationale bezittingen)
• Kies iemand die bereid is om de taak op zich te nemen, het is een serieuze verantwoordelijkheid

Je kunt ook twee executeurs benoemen, of een reserve-executeur voor het geval je eerste keuze niet beschikbaar is. Bespreek dit met je notaris.

Hoe benoem je iemand als executeur

Een executeur benoem je in je testament. Dat betekent dat je langs de notaris moet. In het testament leg je vast wie de executeur is en welke bevoegdheden diegene krijgt. Er zijn drie niveaus:

• Begrafenisexecuteur, mag alleen de uitvaart regelen
• Beheersexecuteur, mag de nalatenschap beheren en schulden betalen (meest voorkomend)
• Executeur met afwikkelingsbewind, mag de nalatenschap zelfstandig verdelen, zonder toestemming van erfgenamen

De notaris adviseert welk niveau past bij jouw situatie. De kosten voor het opnemen van een executeur in je testament zijn beperkt, het wordt vaak meegenomen in het opstellen van het testament zelf.

Het gesprek met je executeur voeren

Het is belangrijk dat je executeur weet dat je hem of haar hebt aangewezen. Niet pas later, maar nu. Het is een verantwoordelijkheid waar iemand bewust voor moet kiezen.

Vertel niet alleen dát je deze persoon hebt gekozen, maar ook wat je van hem of haar verwacht. Waar ligt je testament? Wie is je notaris? Zijn er bijzonderheden? Hoe meer je executeur vooraf weet, hoe soepeler het proces later verloopt.

En maak het niet groter dan het is. Het hoeft geen zwaar gesprek te zijn. ‘Ik heb jou als executeur benoemd in mijn testament. Ik vertrouw erop dat jij dit op een goede manier doet. Hier vind je alles wat je nodig hebt.’ Dat is genoeg.

Noteer wie je kiest en waar je documenten staan

Zelfs als je het formeel nog niet hebt geregeld bij de notaris, kun je alvast vastleggen wie je op het oog hebt. Noteer in de Wegwijzer wie je executeur is (of zou willen zijn), hoe diegene te bereiken is, en wie je notaris is. Dat overzicht is niet alleen nuttig voor je executeur, maar ook voor je nabestaanden, zij weten dan direct wie de leiding neemt.