Euthanasie, behandelverbod en niet-reanimeren
Deze drie worden door elkaar gehaald, en het verschil heeft gevolgen. Ze verplichten een arts niet tot hetzelfde, en er is er één die je vertegenwoordiger niet voor je kan vragen.
Hieronder staat per document wat het doet en hoe hard het is.
Heb je al een wilsverklaring? Dan is de belangrijkste vraag niet wat erin staat, maar wie hem heeft.
Vier documenten die iets anders doen
hoort bij de vraag Euthanasie
Schriftelijk euthanasieverzoek
Je beschrijft waarom je lijden ondraaglijk is en dat je om euthanasie vraagt.
Hoe hard is het?
- Hoe hard is het
- Hoe hard is het? De Rijksoverheid: „Ook als u een schriftelijk euthanasieverzoek heeft, beslist de arts. U heeft geen recht op euthanasie.” Het verzoek is dus geen opdracht maar een uitgangspunt voor het gesprek.
- Waar je op moet letten
- En je vertegenwoordiger? Die mag veel voor je beslissen, maar dit niet: euthanasie mag alleen als je het zelf wilt.
Behandelverbod
Je schrijft op welke behandelingen je niet meer wilt.
Hoe hard is het?
- Hoe hard is het
- Hoe hard is het? Kun je zelf niets meer zeggen, dan moet een arts doen wat je hebt opgeschreven. Dit is dus een stuk dwingender dan een euthanasieverzoek.
- Waar je op moet letten
- Waarom het uitmaakt dat het er is: zonder zo’n verklaring wordt er behandeld, en moeten je naasten in het gesprek met de arts namens jou iets vinden.
Verklaring niet-reanimeren
Je geeft aan dat je niet gereanimeerd wilt worden.
Hoe hard is het?
- Hoe hard is het
- Hoe hard is het? Bindend. De Rijksoverheid: „Een arts of hulpverlener moet altijd luisteren naar een verklaring van niet-reanimeren.”
- Waar je op moet letten
- Praktisch: een reanimatie begint in seconden, dus een verklaring in een la werkt niet. Er bestaat ook een penning die je om je nek draagt; die is bedoeld voor precies dat moment.
Vertegenwoordiger
Je wijst iemand aan die medische beslissingen neemt als jij dat niet kunt.
Hoe hard is het?
- Hoe hard is het
- Wat die persoon wel mag: namens jou beslissen over behandelingen. Bespreek daarom vooraf wat je wilt, want anders moet die persoon het zelf bedenken.
- Waar je op moet letten
- Wat niet: om euthanasie vragen. Dat kan alleen jij.
Hoe je een wilsverklaring opschrijft, bewaart en bespreekt
een verklaring die niemand heeft, werkt niet
Vorm, bewaren en bijhouden
Er is geen voorgeschreven vorm. Wat er wel op moet: schrijf duidelijk op wat je wilt, en zet je volledige naam, de datum en je handtekening erbij. Getypt of met de hand mag beide.
Een verklaring verloopt niet, maar veroudert wel in de ogen van een arts. Thuisarts.nl adviseert: geef de mensen die belangrijk voor je zijn een kopie, en geef ook je huisarts en je arts in het ziekenhuis er een. Je arts zet de verklaring dan in je dossier. En zeg af en toe dat hij nog klopt — bij een oude verklaring kan een arts gaan twijfelen of je er nog zo over denkt.
Bespreek het in ieder geval met twee mensen: je arts, en degene die je als vertegenwoordiger aanwijst.
Er zijn verenigingen die modelverklaringen uitgeven, met de formuleringen die artsen in de praktijk tegenkomen. Je hoeft er geen lid van te zijn om ze te bekijken, en je huisarts kan je zeggen welke hij kent.
Eén ding dat je vandaag kunt doen
Eén telefoontje of één bericht
Heb je een wilsverklaring
Geef je huisarts er een kopie van en zeg dat hij nog klopt. Dat is het verschil tussen een document dat bestaat en een document dat gevonden wordt.
Heb je er nog geen
Bespreek het eerst met je huisarts en daarna met degene die je als vertegenwoordiger wilt aanwijzen. Opschrijven is de laatste stap, niet de eerste.
Bronnen: Rijksoverheid.nl over het levenseinde (hoe schrijf ik een wilsverklaring, en de zes zorgvuldigheidseisen van de euthanasiewet) · Thuisarts.nl over het opschrijven en delen van een wilsverklaring · de modelverklaringen van de verenigingen op dit gebied.