Belangrijke contacten
Deze pagina gaat over twee heel verschillende soorten contacten. De eerste groep wordt binnen een uur gebeld. De tweede pas na weken.
Ze staan in de Wegwijzer bij elkaar omdat het allemaal namen en nummers zijn. Maar voor je naasten is het verschil groot, en daarom staan ze hier in de volgorde waarin ze aan de beurt komen.
Alleen even snel invullen? Twee namen met een telefoonnummer en het nummer van je huisarts. Dat is het deel dat binnen een uur nodig is.
Wie je naasten in de eerste uren bellen
hoort bij de vragen Noodcontacten en Huisarts
Eén telefoontje kan niet wachten, de rest wel
Eerst mag het even stil zijn
Thuisarts.nl zegt het met zoveel woorden: je kunt eerst de tijd nemen om afscheid te nemen, voordat je gaat bellen. Daarom staat het hier: het mag.
Dan de arts
Overlijdt iemand thuis, dan bel je op werkdagen de eigen huisarts. In de avond, de nacht en het weekend de huisartsenspoedpost. De arts komt kijken en vult de papieren van overlijden in.
Zonder die papieren kan er verder niets geregeld worden. Dit is het telefoontje dat niet kan wachten.
Daarna de uitvaartverzorger
Pas als de arts geweest is, komt de uitvaartverzorger in beeld. Wil je zelf helpen bij de laatste verzorging, dan kan dat — de thuiszorg of de uitvaartverzorger begeleidt je daarbij.
Wat je invult: twee namen met een telefoonnummer, en het nummer van je huisarts. Zet het nummer van de huisartsenspoedpost er los bij — dat is een ander nummer dan dat van je huisarts.
Wie mag je uitvaart eigenlijk regelen?
Wil je dat een bepaald iemand je uitvaart regelt, dan is daar een aparte vorm voor: een begrafenisexecuteur, benoemd in je testament. Die mag alleen de uitvaart regelen en verder niets. Zonder die benoeming heeft niemand die bevoegdheid op papier, en dan hangt het ervan af wie er is en wie het oppakt.
Zet die naam dan ook bij je noodcontacten. Een benoeming in een testament dat nog bij de notaris ligt, helpt je naasten in het eerste uur niet.
Wie na je overlijden je medisch dossier mag inzien
hoort bij de vraag Huisarts
Standaard mag niemand erin, ook je partner niet
De regel
Nabestaanden mogen het medisch dossier van een overledene in principe niet inzien. Het beroepsgeheim van de arts geldt ook na een overlijden.
De uitzondering die jij kunt maken
Je kunt bij leven schriftelijke toestemming geven. Dat kan een brief zijn, een e-mail, of een aantekening in het dossier zelf. Dan mag de persoon die je aanwijst het later wel inzien.
De andere uitzonderingen
Zonder jouw toestemming kan het alleen nog als de zorgverlener zelf een fout erkent, als iemand kan uitleggen waarom hij de gegevens nodig heeft — bijvoorbeeld voor de erfenis of bij een erfelijke ziekte — of bij een vermoeden van een medische fout.
Praktisch: wil je dat iemand het mag zien, zeg het dan tegen je huisarts en vraag of het in je dossier komt. Schrijf in de Wegwijzer op dát je het geregeld hebt en voor wie. Dit is een van de dingen die alleen jij kunt doen, en alleen nu.
Wie je nalatenschap afwikkelt
hoort bij de vragen Notaris en Executeur
Begrafenisexecuteur
Mag alleen je begrafenis of crematie regelen.
Wat die mag en wat je moet doen
- Waarvoor dit is
- Waarvoor: als je wilt dat één bepaald iemand de uitvaart doet, en de rest van de afwikkeling bij de erfgenamen blijft. Bijvoorbeeld een vriend die weet wat je wilde, terwijl je kinderen de administratie doen.
- Wat je doet
- Wat je doet: benoemen in je testament, en het aan die persoon vertellen.
Executeur
Regelt de uitvaart én de afwikkeling van de nalatenschap.
Wat die mag en wat je moet doen
- Waarvoor dit is
- Waarvoor: deze mag ook schulden betalen en legaten uitkeren, en beheert de goederen tot ze verdeeld zijn. Dit is wat mensen meestal bedoelen als ze ‘executeur’ zeggen.
- Wat je doet
- Wat je doet: benoemen in je testament. Het kan iedereen zijn — een familielid, een goede vriend, of een notaris. Je kunt er ook meer dan één aanwijzen.
Executeur-afwikkelingsbewindvoerder
Alles van de executeur, plus de bevoegdheid om te verdelen.
Wat die mag en wat je moet doen
- Waarvoor dit is
- Waarvoor: deze mag ook de erfenis verdelen en over onroerend goed beslissen. Zwaardere bevoegdheden, dus een zwaardere keuze.
- Wat je doet
- Wat je doet: hier is het gesprek met een notaris echt nodig — dit gaat over wat iemand namens jou mag beslissen als jij er niet meer bent om het uit te leggen.
Vraag het vooraf: niemand is verplicht ja te zeggen
Een benoeming die geweigerd wordt, zet alles stil
Iemand is niet verplicht de rol van executeur op zich te nemen. Wie in een testament benoemd staat zonder dat ooit te hebben gehoord, kan weigeren — en dan staat de nalatenschap alsnog stil op het moment dat het niet uitkomt.
Nog iets om te weten: staat er in het testament niets over een vergoeding, dan is die wettelijk één procent van het vermogen. Voor de persoon die je vraagt is dat geen detail, en het is beter dat hij het van jou hoort dan van de notaris.
Wat je bij de notaris invult: naam, telefoonnummer en adres van het kantoor, en in het laatste veld wat er geregeld is — een testament, een levenstestament, een volmacht, of een combinatie. Bij de afwikkeling is een notaris volgens de Rijksoverheid een onpartijdige adviseur, ook als er geen executeur is benoemd.
Je werkgever en wie je administratie kent
hoort bij de vragen Werkgever, Accountant en Financieel adviseur
Bij de werkgever ligt geld dat je naasten anders mislopen
De wettelijke overlijdensuitkering
Een werkgever is wettelijk verplicht een uitkering te doen aan nabestaanden: één maand brutosalaris plus vakantiegeld. Dat is geen gunst en geen regeling die je hoeft aan te vragen bij een instantie — het loopt via de werkgever.
Voor wie die is
Voor de echtgenoot of geregistreerd partner, de samenwonende partner, minderjarige kinderen, of iemand die met de overledene samenwoonde en van wie de overledene meer dan de helft van de kosten van bestaan betaalde.
En de belasting
Over die ene maand plus vakantiegeld is geen erfbelasting verschuldigd, en de werkgever houdt er geen loonheffing op in. Staat er in de cao of het contract méér, dan moet dat meerdere wel in de aangifte erfbelasting.
Daarnaast is er nog het loon tot de datum van overlijden. Dat is gewoon loon, en daar wordt wel loonheffing op ingehouden.
Wat je invult: de naam van je werkgever en van wie daar over personeelszaken gaat. Zonder dat weten je naasten niet bij wie ze zich moeten melden — en dit is het enige veld op deze pagina waar iets te halen valt in plaats van te regelen.
Accountant, boekhouder of financieel adviseur
Heb je een eigen zaak of laat je je belastingaangifte door iemand doen, dan is die persoon voor je naasten de kortste route naar het overzicht. Vul in wat die persoon voor je doet, niet alleen wie het is: doet de jaarrekening is bruikbaarder dan alleen een naam en een nummer.
Er bestaat ook een aparte telefoonlijn van de Belastingdienst voor nabestaanden. Dat scheelt je naasten een zoektocht door het gewone menu.
Eén ding dat je vandaag kunt doen
Bel de persoon die je als executeur wilt
Vraag of hij het wil zijn. Dat is één gesprek, en het voorkomt de enige fout op deze pagina die achteraf niet meer te repareren is: een benoeming die geweigerd wordt op het moment dat het geregeld had moeten zijn.
Kost het meer tijd dan je nu hebt: vul dan alleen de twee noodcontacten en je huisarts in. Dat is het deel dat binnen een uur nodig is.
Bronnen: Thuisarts.nl over wat je kunt verwachten en doen als iemand thuis sterft · Rijksoverheid.nl over het inzien van het medisch dossier van een overleden familielid en over wie de afwikkeling van de erfenis regelt · de voorlichting van de notarissen over de drie soorten executeur, het weigeren van de benoeming en de wettelijke vergoeding · Belastingdienst.nl over postuum loon en de wettelijke overlijdensuitkering. Bedragen die per persoon verschillen staan er niet in.