Digitale nalatenschap
Wat je online hebt staan, verdwijnt niet vanzelf. Abonnementen blijven doorlopen, een profiel blijft verjaardagen aankondigen, en foto's staan achter een wachtwoord dat niemand kent.
Dat lost zich niet op door te wachten. Deze pagina legt per onderdeel uit wat er gebeurt als je niets doet, wat je kunt vastleggen, en waar de platforms zelf iets voor hebben ingericht.
Dit hoort bij het digitale blok van je Wegwijzer: vijf vragen, negentien velden. Anders dan bij je uitvaartwensen gaat het hier niet over smaak, maar over wat iets is en wat er misgaat als niemand het weet.
Begin bij je e-mail, niet bij de rest
hoort bij de vraag ‘E-mailaccounts’
Waarom e-mail eerst komt
Wat het is
Je e-mailadres is de sleutel tot bijna al je andere diensten. Wachtwoord vergeten? Dan gaat de herstelmail daarheen. Wie bij je mail kan, kan bij de rest.
Als je niets vastlegt
Je naasten weten niet welke adressen er zijn. Abonnementen die aan een oud adres hangen blijven doorlopen zonder dat iemand ziet waarvan.
Wat je invult
Je belangrijkste adres, de oude adressen die je nog gebruikt, en wat ermee moet.
Tijdelijk behouden is meestal het verstandigst — dan kan er nog iets binnenkomen dat niemand had verwacht.
Wat er per onderdeel kan
vijf vragen, negentien velden
E-mailaccounts
De sleutel tot al je andere diensten. Begin hier, want zonder je mail komt niemand bij de rest. Per adres kies je verwijderen, tijdelijk behouden of doorsturen.
Keuzeopties
- Verwijderen
- Niets blijft achter en er kan niets meer misbruikt worden. Onomkeerbaar: komt er later een rekening, een polis of een onverwacht bericht binnen, dan is dat weg — en herstel van andere diensten kan dan ook niet meer. Je naasten hebben het wachtwoord nodig, of laten het account sluiten via de provider met een kopie van de overlijdensakte.
- Tijdelijk behouden
- Meestal het verstandigst: je naasten kunnen een jaar meekijken wat er binnenkomt en pas daarna opzeggen. Iemand moet er dan wel af en toe in kijken, anders is het alleen uitstel — zet er dus bij wie dat doet en tot wanneer.
- Doorsturen
- Alles komt bij één persoon terecht zonder dat die in jouw mailbox hoeft; praktisch bij een eigen zaak of veel losse abonnementen. Die persoon krijgt ook alles mee wat privé was, dus vraag het vooraf en zet erbij wie het is. De doorstuurregel kan alleen worden aangezet door iemand die kan inloggen.
Sociale media
Per platform kies je wat ermee gebeurt. Facebook, Instagram, LinkedIn, X en TikTok staan er allemaal apart in, elk met een veld voor het adres van je profiel en de keuze afsluiten, op privé, laten staan of niet van toepassing.
Keuzeopties
- Afsluiten
- Het profiel verdwijnt: geen verjaardagsmeldingen, geen berichten aan iemand die er niet meer is. Ook de foto's en gesprekken die alleen daar stonden verdwijnen, dus sla eerst op wat je wilt houden. Je naasten dienen een verzoek in bij het helpcentrum van het platform, met een kopie van de overlijdensakte; verwijderen is definitief.
- Op privé
- Het blijft bestaan maar is niet meer openbaar — een tussenvorm voor wie er nog niet uit is. Er is dan iemand nodig die kan inloggen om het te beheren, en bij de meeste platforms mag dat volgens de voorwaarden niet met jouw wachtwoord. Bij Facebook kun jij nu al een contactpersoon voor je account aanwijzen; dat kan alleen jij.
- Laten staan
- Een plek waar mensen iets kunnen achterlaten. Bij Facebook en Instagram kan dat officieel, in herdenkingsstand. Zonder herdenkingsstand blijft het profiel meedraaien alsof het actief is, inclusief verjaardagsmeldingen — zet er dus bij welke van de twee je bedoelt. Je naasten vragen de herdenkingsstand aan in het helpcentrum, met de overlijdensakte.
- Niet van toepassing
- Voor een platform waar je geen profiel hebt. Vul dat ook echt in: een leeg veld is niet te onderscheiden van een veld dat nog moet, en dan gaat iemand alsnog zoeken.
Cloudopslag
Waar je foto's, documenten en back-ups staan: iCloud, Google Drive, Dropbox, een externe schijf. Hier staat geen keuzelijst maar een vrij tekstveld.
Wat je kunt opschrijven
- Waar het staat
- Noem de dienst en het apparaat of account waar het onder valt. Hier staan de foto's die in de eerste week nodig zijn, voor de kaart en voor een diavoorstelling; foto's waar niemand bij kan, zijn er praktisch niet.
- Wie erbij kan
- Zet erbij wie toegang heeft of hoort te krijgen. En zet het erfeniscontact bij Apple of Inactiviteitsvoorkeuren bij Google aan: dat is de enige route die de voorwaarden van het platform respecteert.
- Wat er niet in hoort
- Wachtwoorden en pincodes. Die horen niet in een formulier, ook niet in dit formulier — noem waar iets staat, niet hoe je erin komt.
Wachtwoordmanager
Gebruik je er een, dan is dit de kortste route naar alles: één hoofdwachtwoord in plaats van vijftig losse aantekeningen. Je antwoordt ja of nee, met ruimte voor toelichting.
Keuzeopties
- Ja
- Één afspraak met één vertrouwd persoon vervangt tientallen losse aantekeningen, en de meeste wachtwoordmanagers hebben inmiddels een noodtoegang die je vooraf instelt. Alles hangt dan wel aan dat ene hoofdwachtwoord: zet die noodtoegang echt aan, en vertel de aangewezen persoon dat hij het is. Schrijf in je Wegwijzer op wélke manager het is — niet het wachtwoord.
- Nee
- Niets extra te regelen, en niets dat aan één punt hangt. Je naasten moeten dan per dienst uitzoeken hoe ze erbij komen. Zet in plaats daarvan het erfeniscontact bij Apple en Inactiviteitsvoorkeuren bij Google aan: dat zijn de twee vangnetten die het meeste dekken.
Wat je verder wilt vastleggen
Het laatste veld is vrije ruimte, een vrij tekstveld. Digitale abonnementen horen hier: streaming, opslag, software, kranten, apps met een jaarabonnement.
Wat je kunt opschrijven
- De abonnementen
- Abonnementen lopen door en worden geïnd totdat iemand ze opzegt, en ze zijn moeilijk te vinden omdat er geen brief van komt. Neem je bankafschriften van een heel jaar door, niet van een maand: jaarabonnementen zijn precies degene die je vergeet.
- Wat er verder nog is
- Een domeinnaam, een website of webshop, een account bij een spelplatform, spaarpunten. Alles waarvan geldt dat niemand het kent zolang jij het niet noemt.
- Waar het te vinden is
- Zet bij elk onderdeel waar het staat of wie het weet. Een lijst met namen zonder vindplaats betekent alsnog zoeken.
Wat de platforms zelf hebben ingericht
kosteloos, en het duurt vijf minuten per stuk
Regel het bij de bron, niet alleen op papier
Vastleggen waar iets staat is stap één. Maar bij de grote platforms kun je vooraf aanwijzen wie er straks bij mag, en dat werkt beter dan een wachtwoord doorgeven — dat is bij de meeste diensten tegen de voorwaarden.
Google — Inactiviteitsvoorkeuren →
Facebook — herdenkingsstand en contactpersoon → Deze links gaan naar de platforms zelf. Wij beschrijven de stappen niet, want die veranderen — en zij houden hun eigen pagina's bij.
Eén ding dat je vandaag kunt doen
Zet het erfeniscontact of Inactiviteitsvoorkeuren aan bij het platform waar je het meeste hebt staan — voor de meeste mensen is dat Apple of Google. Vijf minuten, kosteloos, en het is het enige onderdeel van deze pagina dat zonder jou niet meer kan.
De rest, welke diensten er zijn en wat ermee moet, kun je later aanvullen. Die instelling niet: die kan alleen jij aanzetten, en alleen nu.
Bronnen: Veiliginternetten.nl over het erfeniscontact bij Apple en Inactiviteitsvoorkeuren bij Google, en de hulppagina's van Facebook en Instagram over de herdenkingsstand. Bedragen en exacte stappen staan hier niet: die veranderen, en de platforms beschrijven ze zelf beter dan wij.