Afwikkeling na overlijden
Na de uitvaart begint een periode van rouw, maar ook van praktische zaken die geregeld moeten worden. Dit overzicht helpt je stap voor stap. Niet alles hoeft meteen, geef jezelf de tijd.
1 De eerste week
Zaken die relatief snel geregeld moeten worden.
Werkgever informeren
Als de overledene nog werkte: informeer de werkgever over het overlijden. Vraag naar openstaand salaris, vakantiegeld en eventuele overlijdensuitkering.
Uitkerende instanties informeren
SVB (AOW), UWV (uitkering), pensioenfondsen. Vraag naar eventueel nabestaandenpensioen of Anw-uitkering.
Bank informeren
Bankrekeningen worden vaak (tijdelijk) geblokkeerd. De bank informeert je over de procedure en benodigde documenten.
Verzekeringen controleren
Levens- en overlijdensverzekeringen kunnen direct uitgekeerd worden. Informeer de verzekeraar met een kopie van de overlijdensakte.
2 De eerste maand
Administratieve zaken die binnen enkele weken aandacht nodig hebben.
Testament opvragen bij notaris
Via het Centraal Testamentenregister (CTR) kun je nagaan of er een testament is en bij welke notaris. De notaris leest het testament voor aan de erfgenamen.
Verklaring van erfrecht regelen
Een notariële akte die aangeeft wie de erfgenamen zijn. Nodig voor het vrijgeven van bankrekeningen en andere bezittingen.
Erfenis aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen
Je hebt drie keuzes: zuiver aanvaarden (alles, inclusief schulden), beneficiair aanvaarden (alleen als er meer bezit dan schuld is), of verwerpen.
Huur of hypotheek
Informeer de verhuurder of hypotheekverstrekker. Bij huur: de huurovereenkomst eindigt meestal na opzegging. Bij koop: check of er een overlijdensrisicoverzekering is.
3 Abonnementen en lidmaatschappen
Lopende contracten die opgezegd of overgezet moeten worden.
Nutsvoorzieningen
Gas, water, elektriciteit: overzetten op naam van de achterblijvende partner of opzeggen bij lege woning. Vergeet meterstanden niet door te geven.
Telefoon en internet
Mobiele abonnementen, vaste telefoon, internetprovider. Bij overlijden kun je meestal kosteloos opzeggen.
Streamingdiensten en abonnementen
Netflix, Spotify, kranten, tijdschriften, sportschool. Controleer automatische incasso's op de bankafschriften.
Verzekeringen opzeggen of aanpassen
Zorgverzekering, autoverzekering, inboedelverzekering, reisverzekering. Sommige lopen automatisch door, andere niet.
Verenigingen en clubs
Sportclubs, hobbyverenigingen, vakbonden, beroepsorganisaties. Vaak volstaat een brief of e-mail met kopie overlijdensakte.
4 Belastingen en financiën
Fiscale zaken die afgehandeld moeten worden.
Aangifte inkomstenbelasting
Over het jaar van overlijden moet nog aangifte worden gedaan. Dit heet de 'F-aangifte' en loopt tot de overlijdensdatum.
Aangifte erfbelasting
Binnen 8 maanden na overlijden. De hoogte hangt af van de relatie tot de overledene en de omvang van de erfenis. Er zijn vrijstellingen.
Toeslagen stopzetten
Huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget. Doorgeven aan de Belastingdienst om terugvordering te voorkomen.
5 Digitale zaken
Online accounts en digitaal bezit.
E-mailaccounts
Toegang tot e-mail kan helpen om andere accounts te vinden. Google, Microsoft en anderen hebben procedures voor nabestaanden.
Social media
Facebook, Instagram, LinkedIn hebben opties om accounts te 'memorialiseren' of te verwijderen. Je hebt meestal een overlijdensakte nodig.
Foto's en bestanden
Controleer cloudopslag (iCloud, Google Drive, Dropbox) voor waardevolle foto's en documenten voordat accounts worden gesloten.
DigiD opheffen
Dit gebeurt meestal automatisch na registratie van het overlijden bij de gemeente, maar kan tot 6 weken duren.
6 Praktische tips
Dingen die het proces makkelijker maken.
Vraag meerdere kopieën van de overlijdensakte
Je hebt deze voor bijna alles nodig. Vraag er minstens 5-10 aan bij de gemeente. Kopieën worden vaak niet geaccepteerd.
Maak een overzicht van alle administratie
Noteer wat je hebt gedaan, wat nog moet, en bewaar correspondentie. Een map of spreadsheet helpt om het overzicht te bewaren.
Schakel hulp in waar nodig
Een notaris, boekhouder of nalatenschapsspecialist kan veel werk uit handen nemen. Vraag ook familie of vrienden om te helpen.
Neem de tijd die je nodig hebt
Niet alles hoeft meteen. De meeste instanties zijn begripvol. Geef prioriteit aan wat urgent is en laat de rest even liggen als het moet.
Het afwikkelen van een nalatenschap kost tijd en energie, juist op een moment dat je die misschien niet hebt. Wees geduldig met jezelf. Het hoeft niet perfect, het hoeft alleen gedaan.