Bankzaken en financiën ordenen voor je nabestaanden

Geld is zelden het eerste waar nabestaanden aan denken. Maar de financiële werkelijkheid dringt zich snel op. Rekeningen die betaald moeten worden, een hypotheek die doorloopt, een bankrekening die is geblokkeerd. Hoe beter je dit hebt vastgelegd, hoe minder je naasten hoeven uit te zoeken op een moment dat ze daar het minste energie voor hebben.

Wat er met je bankrekening gebeurt na overlijden

Zodra de bank een melding van overlijden ontvangt, worden je rekeningen geblokkeerd. Dat geldt voor betaalrekeningen, spaarrekeningen en beleggingsrekeningen. Nabestaanden kunnen niet meer bij het geld, ook niet als ze gemachtigd zijn.

De bank opent vervolgens een overlijdensrekening. Hierop komen de tegoeden te staan totdat duidelijk is wie de erfgenamen zijn. Dat kost tijd: nabestaanden moeten een verklaring van erfrecht laten opstellen door de notaris, wat enkele weken kan duren.

In de tussentijd lopen vaste lasten door: hypotheek, verzekeringen, energierekeningen. Sommige banken bieden de mogelijkheid om urgente betalingen te doen vanuit de overlijdensrekening, maar dat is niet vanzelfsprekend. Een overzicht van al je rekeningen en vaste lasten helpt nabestaanden om snel te handelen.

Hypotheek en woning: wie erft wat

De hypotheek is vaak de grootste financiële verplichting van een huishouden. Bij overlijden hangt veel af van hoe het eigendom is geregeld. Staat de woning op beider naam? Dan erft de partner doorgaans het deel van de overledene. Staat de woning op één naam? Dan kan het ingewikkelder worden, zeker zonder testament.

Veel hypotheken zijn gekoppeld aan een overlijdensrisicoverzekering. Als die actief is, wordt (een deel van) de hypotheek afgelost bij overlijden. Maar je nabestaanden moeten dan wel weten dát deze verzekering bestaat en bij welke maatschappij.

Noteer de hypotheekverstrekker, het resterende bedrag, of er een overlijdensrisicoverzekering is gekoppeld, en waar de documenten liggen. Dat scheelt je nabestaanden weken zoekwerk.

Lopende betalingen en automatische incasso’s

Energie, water, internet, telefoon, verzekeringen, sportschool, streamingdiensten, de lijst aan automatische incasso’s is bij de meeste huishoudens langer dan verwacht. Na overlijden lopen deze betalingen door totdat ze worden stopgezet.

Voor nabestaanden is het een puzzel: welke incasso’s lopen er, welke moeten worden opgezegd en welke moeten doorlopen (bijvoorbeeld de hypotheek of energierekening van het huis)? Een overzicht van je vaste lasten, zelfs een simpel lijstje, maakt dit vele malen eenvoudiger.

Leningen en een negatieve nalatenschap

Schulden worden niet kwijtgescholden bij overlijden. Ze maken onderdeel uit van de nalatenschap. Dat betekent dat erfgenamen ook de schulden erven, tenzij ze de erfenis verwerpen of beneficiair aanvaarden (accepteren onder voorbehoud).

Als je schulden hebt, een persoonlijke lening, een creditcard met saldo, een zakelijke verplichting, leg dan vast wat het is, bij wie en hoeveel. Dat beschermt je nabestaanden tegen onaangename verrassingen. Ze kunnen dan een weloverwogen beslissing nemen over het aanvaarden of verwerpen van de erfenis.

Pensioen en lijfrente: welke rechten hebben nabestaanden

Bij veel pensioenregelingen heeft je partner recht op een nabestaandenpensioen. Maar de hoogte en voorwaarden verschillen per regeling. Sommige regelingen keren een percentage van je pensioen uit aan je partner, andere bieden een eenmalige uitkering.

Lijfrentepolissen hebben weer andere regels. Afhankelijk van het type polis valt het resterende bedrag vrij aan de erfgenamen of komt het te vervallen. Je nabestaanden moeten weten dat de polis bestaat om er aanspraak op te kunnen maken.

Noteer bij welk pensioenfonds je bent aangesloten, of je aanvullend pensioen of lijfrente hebt, en waar de documenten te vinden zijn. Je pensioenoverzicht op mijnpensioenoverzicht.nl kan hierbij helpen.

Een financieel overzicht maken dat je naasten helpt

Je hoeft geen boekhouder te zijn om een nuttig overzicht te maken. Begin met de grote posten: bankrekeningen, hypotheek, verzekeringen, pensioen. Voeg daar lopende leningen en vaste lasten aan toe. En noteer bij elk onderdeel waar de documenten te vinden zijn, in de la, bij de notaris, of online.

In de Wegwijzer kun je dit stap voor stap vastleggen: van bankrekeningen tot beleggingen, van hypotheek tot pensioen. Elk veld dat je invult is er één minder waar je nabestaanden over hoeven na te denken. Het kost een kwartier van je tijd, en het bespaart je naasten weken.